محمد مهدى ملايرى

9

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

گنجينه‌هاى ادبى فارسى و تحولات اجتماعى ايران در عصر حاضر آشنا كند ؛ از اين جهت ، هم به زبان فارسى و هم به زبان عربى در آن مقالاتى خواهد بود . نوشته‌هاى فارسى آن شامل مطالبى دربارهء زبان و ادبيات و تاريخ و ساير امورى است كه براى معرفى صحيح ملت‌هاى عربى زبان در عصر حاضر به خوانندگان فارسى زبان سودمند است ، و مقالات عربى آن دربارهء امورى است كه براى معرفى فرهنگ ايران به خوانندگان عربى زبان ضرورت دارد . دربارهء نفوذ هريك از دو فرهنگ ايرانى و عربى در يكديگر و تحولاتى كه در اثر آن در ادبيات هريك از دو زبان رويداده ، و تحقيقاتى كه در اين موضوعات به عمل آمده است ، نيز مقالاتى درج خواهد شد . چنان‌كه مىدانيم در دوره‌هاى گذشته ، خصوصا در عصر عباسى ، عدهء زيادى از كتاب‌هاى تاريخى و ادبى و علمى ايران از زبان پهلوى به عربى ترجمه گرديد ، و چه در آن عصر و چه پس از آن ، بسيارى از دانشمندان ايران ، زبان عربى را از آن جهت كه دامنهء انتشار آن وسيعتر بود براى تأليفات خود انتخاب نمودند ، و اين امر سبب شد كه بين دو فرهنگ ايرانى و عربى جهات مشتركهء بىشمارى به وجود آيد كه بدون‌شك بحث و تحقيق در آن‌ها از نظر استقصاء در ادبيات عرب و ايران هردو داراى اهميت و فوايد بسيار است ؛ و شايد بهتر مىبود كه اين‌گونه مباحث را به واسطهء فايدهء دوطرفهء آن‌ها به هردو زبان فارسى و عربى منتشر سازيم ؛ ولى در حال حاضر تنگى مجال و محدود بودن وسايل به ما اجازه نمىدهد كه هرمقاله‌اى را جز به يك زبان به چاپ برسانيم ؛ ليكن براى اين‌كه همهء خوانندگان ، چه فارسى زبان و چه عربى زبان ، از همهء مطالب اين نامه - اگرچه به‌طور اجمال هم شده - مطلع گردند ، سعى خواهد شد كه قبل از هرمقاله خلاصهء آن به زبان ديگر نيز نوشته شود . براى معرفى كتب و تأليفات مهمّى كه در هريك از زبان‌هاى عربى و فارسى وجود دارد يا به وجود مىآيد و از لحاظ ادبيات هردو زبان داراى اهميت و قابل استفاده است ، و هم‌چنين براى ايجاد روابط بين ارباب علم و ادب